Przedwczesna menopauza

0
3709

Natchnieniem do napisania tego artykułu była moja niedawna pacjentka, która przestała samoistnie miesiączkować w wieku 34 lat.

Pacjentka obecnie ma lat 35, pozostaje pod opieką ginekologiczną, natomiast zgłosiła się do mnie z zapytaniem: czy coś endokrynologicznego można zrobić, aby miesiączki powróciły, ponieważ chciałaby mieć choć jedno dziecko…

Teraz kilka faktów na temat przedwczesnej menopauzy.

 

Dotyczy ona kobiet poniżej 40 r.ż., u których zanikła miesiączka z dwóch powodów:

  • samoistnie,
  • w wyniku uszkodzenia jajników.

Przedwczesna menopauza, inaczej zwana pierwotną niedoczynnością jajników = POI (premature ovarian insufficiency), dotyczy 1-2% kobiet i wiąże się – ogólnie ujmując – z przedwczesnym starzeniem, które widzimy m.in. pod postacią:

  • upośledzenia jakości życia, obniżonej samooceny, depresji,
  • wzrostu ryzyka cukrzycy typu 2,
  • wzrostu ryzyka osteoporozy,
  • wzrostu ryzyka chorób sercowo- naczyniowych,
  • wcześniej występujących zaburzeń koncentracji i pamięci.

Smutną rzeczą jest w tym wszystkim fakt, że w ponad 50% przypadków nie znajdujemy konkretnej przyczyny, dlaczego pacjentka przechodzi przedwczesną menopauzę.

Przyczyny POI

1. samoistna: bez żadnej przyczyny >50% , podłoże genetyczne 10-15%, choroby autoimmunizacyjne, choroby metaboliczne

2. jatrogenne: wycięcie jajników, po chemioterapii/radioterapii nowotworów, toksyny środowiskowe.

Rola genów

Jeżeli pacjentka ma przedwczesną menopauzę, trzeba wykluczyć tło genetyczne, ponieważ stanowi ono aż do 15% przyczyn. Taką więc pacjentkę należy skierować na badania genetyczne (czyli swojego DNA), ponieważ musimy wykluczyć m.in. zespół Turnera, czy inne mutacje genowe które dają przedwczesną menopauzę, np.:

  • zespól Turnera,
  • łamliwy chromosom X
  • inne mutacje genowe.

Choroby autoimmunizacyjne

Dodatkowo należy pamiętać, że inne choroby autoimmunizacyjne mogą stać za przedwczesną menopauzą, np.:

  • zapalenia tarczycy,
  • reumatoidalne zapalenie stawów
  • zespoły niedoczynności wielogruczołowej.

Jest też taka zasada w medycynie, która mówi, że jeśli ktoś ma jakieś schorzenie autoimmunizacyjne (z obecnością przeciwciał), to szansa na rozwiniecie kolejnych chorób autoimmunizacyjnych jest większa, niż w populacji ogólnej. Zatem nie powinien nas dziwić fakt, że 20% pacjentek z POI ma rozpoznaną inną chorobę autoimmunizacyjną. Co więcej, 40% kobiet z POI ma dodatnie przeciwciała ATPO.

Dlatego też omawiana powyżej pacjentka słusznie zgłosiła się do mnie celem wykluczenia, czy coś może być u niej przyczyną braku miesiączek.

Toksyny

Kolejny punkt warty omówienia to toksyny środowiskowe i zidentyfikowana toksyna to tytoń. Pozostawiam to bez dalszego komentarza.

Badania

Podejrzewając POI należy wykonać szereg badań:

  • beta hCG,
  • FSH, LH, E2, progesteron,
  • PRL,
  • TSH, ATPO, ATG,
  • AMH
  • kariotyp
  • i inne.

Badaniem, które jest najbardziej czułe w rozpoznawaniu POI jest FSH. Badanie należy wykonać 2 x w przeciągu 6 tygodni. Jeżeli FSH>40 mIU/ml, to możemy rozpoznać POI.

Czy POI oznacza, że pacjentka nie będzie mogła uzyskać samoistnej ciąży?

Odpowiedź brzmi: NIE.

Spontaniczne ciąże zdarzają się u około 4% kobiet i szczególnie dotyczą pierwszego roku po rozpoznaniu POI. To potwierdza jedno z moich ulubionych powiedzeń: ,,w medycynie jest jak w kinie – wszystko może się zdarzyć”.

Leczenie POI

Leczenie pacjentek z POI polega na włączeniu tabletek antykoncepcyjnych (gdy antykoncepcja jest priorytetem), a w pozostałych przypadkach zaleca się hormonalną terapie zastępczą = HTZ.

HTZ należy kontynuować, o ile nie ma przeciwwskazań, do 51 r.ż., czyli średniego czasu, kiedy kobiety przestają miesiączkować.

Wracając do mojej pacjentki – to w toku przeprowadzonej diagnostyki okazało się, że przyczyna przedwczesnego wygaśnięcia czynności jajników jest idiopatyczna, czyli nieznana. Czasami my lekarze też nie potrafimy pomóc.

Pozdrawiam Was serdecznie,

Dr Lu.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj
This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.