Przedwczesna menopauza

0
4256

Natchnieniem do napisania tego artykułu była moja niedawna pacjentka, która przestała samoistnie miesiączkować w wieku 34 lat.

Pacjentka obecnie ma lat 35, pozostaje pod opieką ginekologiczną, natomiast zgłosiła się do mnie z zapytaniem: czy coś endokrynologicznego można zrobić, aby miesiączki powróciły, ponieważ chciałaby mieć choć jedno dziecko…

Teraz kilka faktów na temat przedwczesnej menopauzy.

 

Dotyczy ona kobiet poniżej 40 r.ż., u których zanikła miesiączka z dwóch powodów:

  • samoistnie,
  • w wyniku uszkodzenia jajników.

Przedwczesna menopauza, inaczej zwana pierwotną niedoczynnością jajników = POI (premature ovarian insufficiency), dotyczy 1-2% kobiet i wiąże się – ogólnie ujmując – z przedwczesnym starzeniem, które widzimy m.in. pod postacią:

  • upośledzenia jakości życia, obniżonej samooceny, depresji,
  • wzrostu ryzyka cukrzycy typu 2,
  • wzrostu ryzyka osteoporozy,
  • wzrostu ryzyka chorób sercowo- naczyniowych,
  • wcześniej występujących zaburzeń koncentracji i pamięci.

Smutną rzeczą jest w tym wszystkim fakt, że w ponad 50% przypadków nie znajdujemy konkretnej przyczyny, dlaczego pacjentka przechodzi przedwczesną menopauzę.

Przyczyny POI

1. samoistna: bez żadnej przyczyny >50% , podłoże genetyczne 10-15%, choroby autoimmunizacyjne, choroby metaboliczne

2. jatrogenne: wycięcie jajników, po chemioterapii/radioterapii nowotworów, toksyny środowiskowe.

Rola genów

Jeżeli pacjentka ma przedwczesną menopauzę, trzeba wykluczyć tło genetyczne, ponieważ stanowi ono aż do 15% przyczyn. Taką więc pacjentkę należy skierować na badania genetyczne (czyli swojego DNA), ponieważ musimy wykluczyć m.in. zespół Turnera, czy inne mutacje genowe które dają przedwczesną menopauzę, np.:

  • zespól Turnera,
  • łamliwy chromosom X
  • inne mutacje genowe.

Choroby autoimmunizacyjne

Dodatkowo należy pamiętać, że inne choroby autoimmunizacyjne mogą stać za przedwczesną menopauzą, np.:

  • zapalenia tarczycy,
  • reumatoidalne zapalenie stawów
  • zespoły niedoczynności wielogruczołowej.

Jest też taka zasada w medycynie, która mówi, że jeśli ktoś ma jakieś schorzenie autoimmunizacyjne (z obecnością przeciwciał), to szansa na rozwiniecie kolejnych chorób autoimmunizacyjnych jest większa, niż w populacji ogólnej. Zatem nie powinien nas dziwić fakt, że 20% pacjentek z POI ma rozpoznaną inną chorobę autoimmunizacyjną. Co więcej, 40% kobiet z POI ma dodatnie przeciwciała ATPO.

Dlatego też omawiana powyżej pacjentka słusznie zgłosiła się do mnie celem wykluczenia, czy coś może być u niej przyczyną braku miesiączek.

Toksyny

Kolejny punkt warty omówienia to toksyny środowiskowe i zidentyfikowana toksyna to tytoń. Pozostawiam to bez dalszego komentarza.

Badania

Podejrzewając POI należy wykonać szereg badań:

  • beta hCG,
  • FSH, LH, E2, progesteron,
  • PRL,
  • TSH, ATPO, ATG,
  • AMH
  • kariotyp
  • i inne.

Badaniem, które jest najbardziej czułe w rozpoznawaniu POI jest FSH. Badanie należy wykonać 2 x w przeciągu 6 tygodni. Jeżeli FSH>40 mIU/ml, to możemy rozpoznać POI.

Czy POI oznacza, że pacjentka nie będzie mogła uzyskać samoistnej ciąży?

Odpowiedź brzmi: NIE.

Spontaniczne ciąże zdarzają się u około 4% kobiet i szczególnie dotyczą pierwszego roku po rozpoznaniu POI. To potwierdza jedno z moich ulubionych powiedzeń: ,,w medycynie jest jak w kinie – wszystko może się zdarzyć”.

Leczenie POI

Leczenie pacjentek z POI polega na włączeniu tabletek antykoncepcyjnych (gdy antykoncepcja jest priorytetem), a w pozostałych przypadkach zaleca się hormonalną terapie zastępczą = HTZ.

HTZ należy kontynuować, o ile nie ma przeciwwskazań, do 51 r.ż., czyli średniego czasu, kiedy kobiety przestają miesiączkować.

Wracając do mojej pacjentki – to w toku przeprowadzonej diagnostyki okazało się, że przyczyna przedwczesnego wygaśnięcia czynności jajników jest idiopatyczna, czyli nieznana. Czasami my lekarze też nie potrafimy pomóc.

Pozdrawiam Was serdecznie,

Dr Lu.


Bądź na bieżąco! 


@okiem_doktor_luizy


FB/okiemdoktorluizy/

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj
This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.